Simental İnek: Özellikleri, Süt Verimi ve Montbeliarde Farkı

Simmental, Türkiye'de çoğunlukla Simental diye yazılıp söylenen, dünyanın en eski ve en yaygın sığır ırklarından biridir. Kırmızı-beyaz alaca rengi ve beyaz başıyla ahırda ilk bakışta tanınır. Holstein'dan farklı olarak yalnız süt için değil, hem süt hem et için seçilmiş kombine bir ırktır. Bu yazıda Simental ineğin kökenini, dış görünüşünü, süt ve et yönünü, bakımını ve sık karıştırıldığı Montbeliarde ırkından farkını, kendi sürümüzdeki gözlemlerimizle birlikte anlatıyoruz.

Simmental ırkının kökeni

Irk adını İsviçre'nin Bern kantonundaki Simme Vadisi'nden alır. Alp köylerinde yüzyıllar boyunca sütü, eti ve çeki gücü için birlikte yetiştirildi. 19. yüzyıldan itibaren Almanya, Avusturya ve Doğu Avrupa'ya yayıldı; bugün Almanya ve Avusturya'da Fleckvieh adıyla anılan sığırlar da aynı ırk ailesindendir. Simmental zamanla besi ağırlıklı seçimle Amerika kıtasında etçi bir tipe, süt ağırlıklı seçimle Orta Avrupa'da verimli bir kombine tipe dönüştü.

Türkiye'ye gelen Simmental damızlıkların büyük bölümü Orta Avrupa kökenli süt yönlü Fleckvieh hattındandır. Irk, özellikle erkek buzağısını besiye ayıran ya da satan aile işletmelerinde yıllar içinde yaygınlaştı.

Simental ineğin özellikleri

Simental ineği sürüde ayırt etmek kolaydır. Başlıca özellikleri şunlardır:

• Renk: Gövde sarımsı kahverengiden koyu kırmızıya kadar değişen tonlarda alacadır. Baş ve çoğu zaman alın, karın altı, bacak uçları ve kuyruk püskülü beyazdır. Burun ucu pembe, boynuz ve tırnaklar açık renklidir.
• Yapı: Holstein'dan daha derin gövdeli, daha kaslı ve daha ağır bir ırktır. Kemik yapısı kalın, but ve sırt bölgesi doludur; bu görünüm et yönünün izidir.
• Meme: Süt yönlü hatlarda meme iyi bağlanmış ve sağıma uygundur. Damızlık seçiminde meme yapısı, Holstein'da olduğu gibi ayrı bir ölçüt olarak izlenir.
• Mizaç: Sakin ve uysal bir ırktır. Sürüye ve sağımhaneye kolay alışır; kalabalık sağmal gruplarında iş akışını bozmaz.
• Amaç: Kombine ırktır. Aynı hayvandan hem süt hem et geliri beklenir; erkek buzağıları besiye uygundur.

Simental inek süt verimi

Simental ineğin süt verimi, ırkın kombine yapısı nedeniyle Holstein'ın gerisindedir. Aynı rasyon ve bakım koşullarında bir Holstein, bir Simental'den daha fazla süt verir. Buna karşılık Simental sütünün yağ ve protein oranı genellikle daha yüksektir. Sütünü litre üzerinden değil, yağ ve protein oranına göre fiyatlanan bir sözleşmeyle satan işletmelerde bu fark gelire doğrudan yansır.

Burada da tek bir rakam vermek yanıltıcı olur. Bir ineğin ne kadar süt vereceğini ırktan çok genetik seviye, rasyon kalitesi, sağım düzeni, sağlık durumu ve ahır konforu belirler. Süt yönlü seçilmiş iyi bir Simental sürüsü, kötü yönetilen bir Holstein sürüsünden daha fazla süt verebilir. Bu yüzden düve alırken yalnız ırka değil, geldiği sürünün verim kayıtlarına ve baba boğa bilgisine bakılmalıdır.

Kendi işletmemizde sürünün yüzde 90'ı Holstein, yüzde 10'u Simental'dir. 1.050 sağmal inekten inek başı günlük ortalama 40,3 litre süt alıyoruz; bu ortalama ağırlıklı olarak Holstein sürüsüne aittir. Simental grubunu süt kadar erkek buzağı değeri ve dayanıklılığı için sürüde tutuyoruz.

Et yönü ve erkek buzağı değeri

Simental'i Holstein'dan ayıran en belirgin ekonomik fark erkek buzağıdır. Her süt sürüsünde erkek buzağı doğar ve bunların ne olacağı bir gelir kalemidir. Simental erkek buzağılar besiye uygundur, daha hızlı canlı ağırlık kazanır ve daha dolu karkas verir; satışta Holstein erkek buzağılarına göre belirgin biçimde yüksek değer bulur. Besi yapan ya da erkek buzağısını besiciye satan işletmeler için bu fark, süt verimindeki geriliğin bir kısmını kapatır.

Sürüden çıkan yaşlı inekler de et yönü sayesinde kesimde daha iyi değerlendirilir. Bu yönüyle Simental, geliri tek kalemden değil birkaç kalemden gelen işletmelerin ırkıdır.

Güncel gebe düve listesini görmek ister misiniz? Arayın: 0549 345 25 25

Simental ineğin bakımı

Simental, Holstein'a göre daha bağışlayıcı bir ırk olarak bilinir; yine de verimini ancak düzenli bakımda gösterir. Öne çıkan başlıklar şunlardır:

• Rasyon: Kombine ırk olduğu için enerji fazlasını süte değil ete çevirme eğilimi vardır. Sağmal Simental ineklerde kondisyonun aşırı artmaması için rasyon takibi gerekir; sağmal, kuru dönem ve gebe grupların reçetesi ayrı hazırlanmalıdır. İşletmemizde rasyon her gün ahır bazında ayrı hazırlanır.
• Dayanıklılık: Ayak-bacak sağlamlığı ve vücut kondisyonunu koruma bakımından Simental avantajlıdır. Bu, değişken koşullu ve kaba yem ağırlıklı işletmelerde ırkın tercih nedenidir.
• Sıcak stresi: Her sığır gibi Simental de yaz sıcağında yem tüketimini düşürür. Gölgelik, havalandırma ve temiz su ırktan bağımsız olarak şarttır.
• Meme sağlığı: Düzenli sağım saatleri, temiz meme başı ve iyi ayarlı sağım ekipmanı mastitis riskini azaltır. Simental inekler işletmemizde Holstein'larla aynı 2x24 paralel hızlı çıkış sağımhanesinde sağılır.
• Döl verimi: Simental düveler doğru büyütüldüğünde ilk tohumlamaya Holstein'a yakın yaşta hazır olur. Tohumlama kararı yaşa değil düvenin gelişimine göre verilmelidir. Gebelik yaklaşık dokuz ay sürer.

Montbeliarde ile Simental farkı

Montbeliarde, Doğu Fransa'nın Jura bölgesinde geliştirilmiş kırmızı-beyaz alaca bir süt ırkıdır. Kökeninde 18. yüzyılda bölgeye getirilen İsviçre kökenli, Simmental tipindeki sığırlar vardır; bu yüzden iki ırk birbirine benzer ve sık karıştırılır. Farkları özetle şöyledir:

• Verim yönü: Montbeliarde süt yönlü bir ırktır ve Fransa'da peynir üretimi için seçilmiştir. Simental ise süt ve eti birlikte hedefleyen kombine bir ırktır.
• Yapı: Montbeliarde daha ince kemikli ve daha süt tipli görünür; Simental daha kaslı ve ağırdır. Montbeliarde erkek buzağıları besiye Simental kadar uygun değildir.
• Renk ve baş: İki ırk da kırmızı-beyaz alacadır. Simental'de baş çoğunlukla tümüyle beyazken Montbeliarde'da göz ve yanak çevresinde kırmızı lekeler sık görülür; kesin ayrım için pasaport ve tescil kaydına bakılır.
• Süt bileşimi: Her iki ırkın sütü de Holstein'a göre yağ ve protein bakımından zengindir; Montbeliarde sütü peynir randımanı için özellikle tercih edilir.

Kısacası iki ırk aynı aileden gelse de Montbeliarde süte, Simental süt ile etin dengesine odaklanmıştır. Erkek buzağı gelirini önemseyen işletme için Simental, sütünü peynir sanayisine bileşene göre satan işletme için Montbeliarde daha uygun olabilir.

Simental kimler için doğru tercih?

Geliri yalnızca sütten değil hayvan satışından da gelen, erkek buzağıyı besiye ayıran, sütünü yağ ve protein oranına göre satan ya da rasyon yönetiminde daha bağışlayıcı bir ırk arayan işletmeler için Simental güçlü bir seçenektir. Sütünü sanayiye litre üzerinden satan ve geliri ağırlıklı olarak sütten gelen işletmeler için ise Holstein öne çıkar; iki ırkın özelliklerini Holstein inek yazımızda ayrıca anlattık.

İki ırk birbirinin alternatifi olduğu kadar tamamlayıcısıdır. Ağırlıklı Holstein bir sürüde belirli oranda Simental bulundurmak, süt gelirinden ödün vermeden erkek buzağı gelirini artırır. Karar vermeden önce tüm başlıkları karşılaştırdığımız Holstein mi Simmental mi yazımıza bakabilirsiniz. Sürüye dışarıdan gebe düve katacaksanız, hayvanın geldiği işletmenin hastalıktan ari olup olmadığını mutlaka sorun.

Bomonti'de Simental

Bomonti Hayvancılık 2010'dan beri Kırklareli'de süt sığırcılığı yapıyor. 3.150 baş kapasiteli, AB onaylı ve hastalıktan ari işletmemizde Simental inekler Holstein sürüsüyle aynı ahır düzeninde, aynı sağımhanede ve her gün ahır bazında hazırlanan rasyonla bakılır. Sütümüzü çiğ süt tedariki kapsamında süt sanayisine veriyoruz; sütün protein yapısını merak edenler için A2 süt nedir sayfamız var.

Sürümüzde doğan Simental düveleri gebelik teyidi, baba boğa bilgisi ve sağlık kayıtlarıyla birlikte satıyoruz. Sürünün yüzde 10'u Simental olduğu için satışa çıkan sayı Holstein'a göre sınırlıdır; planlı alım için ihtiyacınızı önceden bildirin. Güncel liste için Simmental gebe düve sayfamıza bakabilir ya da bizi arayabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Satılık düveler için Holstein gebe düve ve Simmental gebe düve sayfalarımıza, tüm süreç için gebe düve satışı sayfamıza, süt sanayicisiyseniz çiğ süt tedariki sayfamıza bakın.